Lymfedrainage, en wat er in een potje past
Lymfedrainage is van oorsprong een massagetechniek. Een therapeut werkt met lichte, ritmische bewegingen langs de lymfebanen richting de lymfeklieren. Wie daarnaast zoekt naar een lymfedrainage supplement, komt uit bij een kleine groep plantenstoffen die in de kruidentraditie steeds weer rond de lymfe opduikt: quercetine, astragalus, echinacea, goudsbloem en brandnetel. Voor geen van die stoffen bestaat een door de EU erkende uitspraak over de lymfe. Wat hieronder staat, beschrijft daarom wat er in de potjes zit en waarin ze verschillen, niet wat ze doen. Je vindt ze onder meer van Terranova, Bonusan en Solgar.
Quercetine, Phytosome en het getal op het etiket
Quercetine is de stof waar deze collectie om draait. Het is een plantenkleurstof uit de groep van de flavonoïden, en je eet hem ook gewoon: in uien, appels, kappertjes en thee. Voor supplementen wordt hij meestal gewonnen uit de bloemknoppen van de Japanse pagodeboom. Quercetin en quercetine zijn overigens dezelfde stof, de ene keer in Engelse en de andere keer in Nederlandse spelling.
Wat quercetine lastig maakt, is dat de gewone vorm slecht oplost in water. Fabrikanten hebben daar elk een eigen oplossing voor bedacht, en juist daardoor zeggen de milligrammen op de potjes onderling weinig. Bij Phytosome is de quercetine verpakt in fosfolipiden uit lecithine. Dat zijn vetachtige deeltjes die ook in je eigen celmembranen zitten. Het idee is dat de stof zich daardoor meer als een vet gedraagt en minder als een poeder dat niet wil oplossen. QuerceSol in de BioSNEDS-vorm kiest een andere weg: daar zit de quercetine opgelost in een mengsel dat bij contact met vocht uiteenvalt in piepkleine oliedruppeltjes. De quercetine met zink en vitamine C laat goed zien wat dat betekent. Die levert 250 mg quercetine in Phytosome-vorm, met evenveel vitamine C erbij. Dat getal kun je niet zomaar afzetten tegen een capsule gewone quercetine met een hoger getal, want het hoort bij een andere vorm. Die vorm bestaat juist omdat de gewone zo slecht oplost.
Bijna alle potjes combineren quercetine met vitamine C, maar de verhouding loopt sterk uiteen. In de Optimized Quercetin en het B5 Complex is de vitamine C een bescheiden toevoeging. De Fast-C met Bio-Quercetin Phytosome en het Quercetine Complex bevatten met een halve gram een volle dosis. De Vitamin C and Quercetin-tabletten leveren zelfs een hele gram per stuk en zijn dus eerder een vitamine C-product met quercetine erbij dan andersom. Gebruik je al losse vitamine C, dan neem je die bij zo'n combinatie dubbel. Een enkelvoudige quercetinecapsule zonder toevoegingen ligt dan meer voor de hand. Zoek je juist een breder geheel, dan zijn er complexen die quercetine combineren met brandnetel of met vitamine B5, ook wel pantotheenzuur.
Astragaluswortel, echinacea en goudsbloem uit de kruidentraditie
Astragalus heet in de Chinese kruidenleer huang qi. Het is een vlinderbloemige plant waarvan de wortel wordt gebruikt, vandaar het woord root op veel etiketten. Je vindt hem als gemalen wortel of als extract. Bij een extract is de wortel geconcentreerd, en vaak is aangegeven op welke inhoudsstof het gestandaardiseerd is, bijvoorbeeld polysachariden of astragalosiden. Elke portie bevat dan een vaste hoeveelheid van die stof. Bij gemalen wortel kan die hoeveelheid van oogst tot oogst verschillen. Wie wil weten wat hij precies binnenkrijgt, heeft aan een gestandaardiseerd extract dus meer houvast.
Echinacea, de zonnehoed, komt in supplementen in twee soorten voor. Van Echinacea purpurea, de rode zonnehoed, wordt meestal het bovengrondse kruid gebruikt, van Echinacea angustifolia vooral de wortel. Echinacea² combineert beide soorten in één product, met een kleine hoeveelheid vitamine C. Goudsbloem staat op etiketten meestal als calendula en zit vooral in tincturen en kruidenmengsels. Echinacea en goudsbloem horen allebei bij de composietenfamilie, net als kamille en ambrosia. Ben je daarvoor allergisch, overleg dan eerst met een arts. Doe dat ook als je zwanger bent of medicijnen gebruikt.
Lymfedrainage capsules of druppels: waar je begint
Capsules geven een vaste, afgemeten hoeveelheid zonder smaak. Voor quercetine zijn ze vrijwel de enige vorm, want technieken als Phytosome kom je bijna alleen in capsules tegen. Wie zoekt naar de beste lymfedrainage druppels, komt meestal uit bij een kruidentinctuur van echinacea of goudsbloem. Zo'n tinctuur is een extract in water en alcohol, waarvan je de hoeveelheid per keer zelf kiest. De keerzijde is de alcohol en een uitgesproken kruidensmaak, en voor sommige mensen geeft dat de doorslag.
Ben je nieuw in deze categorie, begin dan met één stof in plaats van een complex. Dan weet je wat je neemt. Quercetine is de logische start als je de stof zoekt waar de meeste lymfe supplementen om draaien. Kies dan bewust tussen de gewone vorm en een variant als Phytosome, en houd rekening met de vitamine C die je misschien al slikt. Ga je liever uit van de kruidentraditie, dan is een product met astragalus of echinacea het vertrekpunt.
Veelgestelde vragen
Heeft lymfedrainage zin?
Manuele lymfedrainage is een behandeling binnen de fysiotherapie en huidtherapie, die onder meer wordt ingezet bij lymfoedeem na een operatie. Of het in jouw situatie zinvol is, beoordeelt een oedeemtherapeut of je huisarts. Een supplement vervangt die behandeling niet.
Hoe kan ik zelf lymfedrainage doen?
Een oedeemtherapeut kan je een zelfmassage aanleren met lichte, strelende bewegingen in de richting van de lymfeklieren in hals, oksel of lies. De druk is veel lichter dan bij een gewone massage, dus laat de techniek eerst goed voordoen. Heb je last van zwelling of vermoed je lymfoedeem, ga dan eerst naar de huisarts.
Is lymfedrainage vochtafdrijvend?
Nee, dat zijn twee verschillende dingen. Vochtafdrijvend gaat over de nieren en de aanmaak van urine. Lymfedrainage gaat over het vocht tussen de weefsels dat via de lymfevaten wordt afgevoerd. In reclame worden de twee termen nogal eens door elkaar gebruikt.
Wat is het verschil tussen kleefkruid in capsules en Galium aparine als homeopathisch middel?
Kleefkruid (Galium aparine) is een klimplant uit de walstrofamilie. In de kruidentraditie zit hij vaak in lymfemengsels, samen met goudsbloem en rode klaver. In een capsule of tinctuur gaat het om het gedroogde kruid of een extract ervan. Een homeopathisch middel met dezelfde naam is doorgaans zo sterk verdund dat er van de plant nauwelijks iets in zit, dus de naam is hetzelfde, maar het product wezenlijk anders.